Na gruncie obowiązujących przepisów udokumentowanie praw spadkobiercy może nastąpić na dwa sposoby, bądź poprzez uzyskanie przez niego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, wówczas postanowienie wydaje sąd, bądź też przez uzyskanie aktu poświadczenia dziedziczenia, który sporządzić może notariusz.

Zdarza się jednakże, że na skutek różnych okoliczności, np. braku wiedzy o istnieniu innych spadkobierców bądź późniejszego ujawnienia testamentu, wydane przez sąd postanowienie w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku wymaga zmiany bądź uchylenia, postanowienie to może być więc zmodyfikowane, jednakże jedynie w „swoistym trybie”, o którym stanowią przepisy Kodeksu postępowania cywilnego. Zgodnie bowiem ze wskazanymi regulacjami, dowód, że osoba, która uzyskała stwierdzenie nabycia spadku, nie jest spadkobiercą lub że jej udział w spadku jest inny niż stwierdzony, może być przeprowadzony tylko w postępowaniu o uchylenie lub zmianę stwierdzenia nabycia spadku, wzruszenie postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku w innym sposób nie jest więc możliwe.

Wniosek o wszczęcie postępowania o zmianę lub uchylenie postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku może zgłosić każdy zainteresowany, a więc każda osoba, która ma interes prawny albo majątkowy w wykazaniu następstwa prawnego po spadkodawcy. Będą to przede wszystkim następcy prawni zmarłego, wierzyciele spadkobierców pominiętych w stwierdzeniu, lub których udział spadkowy został umniejszony, zapisobierca, uprawniony do zachowku, czy wykonawca testamentu.

Wskazana zasada została jednakże nieco ograniczona w stosunku osób, które były uczestnikami postępowania o stwierdzenie nabycia spadku, gdyż w takiej sytuacji przepisy stanowią, iż uczestnik postępowania o stwierdzenie nabycia spadku może żądać zmiany postanowienia stwierdzającego nabycie spadku tylko wówczas, gdy żądanie opiera na podstawie, której nie mógł powołać w tym postępowaniu, a wniosek o zmianę musi złożyć przed upływem roku od dnia, w którym uzyskał tę możność.

Warto w tym miejscu zwrócić uwagę na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 21 marca 2001 r., sygn. akt: III CZP 4/01, w której Sąd stwierdził, że wskazane ograniczenie co do wniesienia wniosku o zmianę lub uchylenie postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku ma zastosowanie także do spadkobiercy uczestnika postępowania o stwierdzenie nabycia spadku, w razie zatajenia przez tegoż uczestnika istnienia testamentu, zatem za osobę, która była uczestnikiem postępowania o stwierdzenie nabycia spadku uważa się także spadkobiercę lub spadkobierców uczestników postępowania, niezależnie od tego czy mieli oni wiedzę o toczącym się postępowaniu.

Wniosek o uchylenie lub zmianę postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku musi czynić zadość wymaganiom przewidzianym w przepisach dotyczących pism procesowych, a więc powinien m.in. zawierać oznaczenie sądu, do którego jest skierowane, imię i nazwisko lub nazwę stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników, oznaczenie rodzaju pisma, dokładnie określone żądanie, a w sprawach o prawa majątkowe także oznaczenie wartości przedmiotu sporu, a ponadto zawierać dokładne określenie postanowienia, którego uchylenie lub zmiany wnioskodawca się domaga oraz przytoczenie faktów i wskazanie dowodów dla wykazania, że zaskarżone postanowienie jest niezgodne z rzeczywistym stanem rzeczy.

W postępowaniu o zmianę lub uchylenie postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku to bowiem na wnioskodawcy ciąży obowiązek udowodnienia, że osoba, która uzyskała postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku, w rzeczywistości spadkobiercą nie jest, lub też wprawdzie jest spadkobiercą, ale jej udział w spadku jest mniejszy niż określony w postanowieniu sądu. We wniosku należy podać więc okoliczności i dowody wskazujące na niezgodność postanowienia z rzeczywistym stanem prawnym, np. dlatego że istnieje testament spadkodawcy, który nie został ujawniony w postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku, istnieją inni spadkobiercy ustawowi, powołani do spadku obok lub zamiast tych, którzy uzyskali stwierdzenie nabycia, bądź że spadkobierca został później uznany za niegodnego. Jeżeli wnioskodawca nie udowodni którejkolwiek z tych okoliczności, jego wniosek zostanie oddalony.

Sąd uchylając postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku jednocześnie wydaje postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku, które określa w sposób prawidłowy kręg spadkobierców dochodzących do dziedziczenia po danym spadkodawcy i udział każdego z nich w spadku. Niedopuszczalne jest natomiast uchylenie postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku tylko co do niektórych spadkobierców.

Zmiana lub uchylenie postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *