Dział spadku, czyli faktyczny podział pomiędzy spadkobierców przedmiotów wchodzących w skład odziedziczonego majątku spadkowego, bywa kwestią bardzo problematyczną, zwłaszcza, gdy spadkobierców jest wielu i gdy nie są oni zgodni co do samego podziału, tak samo jak problematyczne bywa również wspólne zarządzanie majątkiem spadkowym, korzystanie z niego czy rozporządzanie nim, dlatego mimo wszystko, wcześniej czy później, działu spadku należy dokonać.

Przeprowadzenie działu spadku ustawodawca nie obwarował żadnym terminem, co oznacza, że spadkobiercy wcale nie muszą się spieszyć, aby podjąć kroki w tym przedmiocie, jeśli jednak już się zdecydują na dokonanie podziału mogą to zrobić na dwa sposoby, bądź poprzez zawarcie umowy w tym przedmiocie między wszystkimi spadkobiercami, bądź na mocy orzeczenia sądu na żądanie któregokolwiek ze spadkobierców.

Zanim jednakże spadkobiercy przystąpią do działu majątku spadkowego, uświadomić sobie należy, iż przedmiotem działu spadku są wyłącznie jego aktywa, mimo że spadek tworzą zarówno prawa, jak i obowiązki cywilnoprawne. Długi spadkowe nie podlegają bowiem podziałowi, gdyż przypadają współspadkobiercom z mocy prawa w następstwie dokonanego podziału aktywów i za długi te, od chwili działu spadku, spadkobiercy ponoszą odpowiedzialność w stosunku do wielkości otrzymanych udziałów.

Umowny, czyli pozasądowy, dział spadku wymaga zgody wszystkich spadkobierców, jeśli więc spadkobiercy nie są zgodni co do sposobu podziału majątku spadkowego, to niestety, ale dokonanie podziału w ten sposób nie będzie możliwe i konieczne wówczas będzie skierowanie sprawy do sądu w tym zakresie.

Zgoda wszystkich spadkobierców, aby dokonać umownego działu spadku wymagana jest zarówno co do samej potrzeby, aby dokonać podziału, jak również musi obejmować technikę jego przeprowadzenia, a więc także wysokość i sposób świadczenia ewentualnych spłat i dopłat. Spadkobiercy muszą być również zgodni co do formy przeprowadzenia tej czynności prawnej, gdyż obowiązek sporządzenia umowy o dział spadku w formie aktu notarialnego dotyczy jedynie przypadku, gdy do spadku należy nieruchomość, a zatem jeśli w majątku spadkowym nie ma nieruchomości, wówczas umowa to może przybrać dowolną formę. Umowny dział spadku może objąć cały spadek lub być ograniczony do części spadku.

Postępowanie sądowe o dział spadku może zostać natomiast wszczęte zarówno na podstawie zgodnego wniosku uczestników, jak i w braku takiej zgody, a więc także wówczas, gdy z takim żądaniem wystąpi tylko jeden ze współspadkobierców. W postępowaniu działowym sąd przede wszystkim ustala skład majątku spadkowego oraz jego wartość. Stan majątku spadkowego określa się z chwili otwarcia spadku, zaś wartość składników spadku – według chwili dokonywania działu.

W sytuacji, gdy uczestnicy postępowania działowego nie potrafią zgodnie określić wartości składników majątku spadkowego, wówczas sąd ustalając ich wartość zobowiązany jest posłużyć się opinią biegłego w tym przedmiocie, chyba że całość majątku spadkowego podlega sprzedaży, gdyż w takim przypadku nie ma potrzeb, aby biegły wyceniał majątek spadkowy.

Podział majątku spadkowego przez sąd pomiędzy spadkobierców może zostać dokonany jednym z trzech sposobów:

przez podział fizyczny spadku między wszystkich spadkobierców odpowiednio do wielkości ich udziałów spadkowych, a więc wówczas każdy spadkobierca otrzyma przedmioty z majątku spadkowego odpowiadające wysokości należnego mu udziału;

przez przejęcie spadku, czyli przyznanie jednemu lub kilku spadkobiercom składników spadku z obowiązkiem spłaty pozostałych spadkobierców, bądź przez podział cywilny spadku, a więc przez sprzedaż przedmiotów wchodzących do spadku osobie trzeciej, spoza kręgu spadkobierców, i podział tak uzyskanej kwoty między spadkobierców odpowiednio do wielkości posiadanych przez nich udziałów spadkowych.

Sądowy dział spadku powinien obejmować cały spadek, jednakże z ważnych powodów może być ograniczony do części spadku.

Dokonując działu spadku w razie dziedziczenia ustawowego należy ponadto pamiętać, że jeżeli dział spadku następuje między zstępnymi albo między zstępnymi i małżonkiem, spadkobiercy ci są wzajemnie zobowiązani do zaliczenia na schedę spadkową otrzymanych od spadkodawcy darowizn oraz zapisów windykacyjnych, chyba że z oświadczenia spadkodawcy lub z okoliczności wynika, że darowizna lub zapis windykacyjny zostały dokonane ze zwolnieniem od obowiązku zaliczenia. Zaliczeniu na schedę spadkową podlegają również poniesione przez spadkodawcę na rzecz zstępnego koszty wychowania oraz wykształcenia ogólnego i zawodowego, o ile koszty te przekraczają przeciętną miarę przyjętą w danym środowisku. Nie podlegają natomiast zaliczeniu na schedę spadkową drobne darowizny zwyczajowo w danych stosunkach przyjęte.

Wielu spadkobierców czyli jak wygląda dział spadku.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *