Gdy słyszymy, że ktoś otrzymał spadek lub został spadkobiercą danej osoby, pierwsza myśl jaka się z tym kojarzy to taka, że osoba ta znacznie się wzbogaciła na skutek otrzymanego majątku i że od teraz będzie wiodła życie niczym z bajki. Rzeczywistość tak kolorowo jednak się nie maluje, gdyż w skład spadku nie wchodzą tylko aktywa, a więc zasoby pieniężne, nieruchomości czy inne dobra materialne, lecz również pasywa, czyli długi i obciążenia finansowe, które nie rzadko przewyższają wartość aktywów spadkowych, co oznacza, że spadkobierca nie tylko nie wzbogaci się na takim spadku, a wręcz przeciwnie, czasem będzie zobowiązany do pokrycia długów spadkodawcy z majątku osobistego.

Zeszłoroczną nowelizacją przepisów Kodeksu cywilnego, ustawodawca jednakże znacznie poprawił sytuację spadkobierców, którzy nie złożyli oświadczenia o przyjęciu bądź odrzuceniu spadku w określonym terminie, gdyż do momentu zmiany przepisów, przyjmowało się, że upływ owego terminu skutkował prostym przyjęciem spadku przez taką osobę, a więc bez żadnego ograniczenia za długi spadkowe, natomiast obecne uregulowania stanowią, iż spadek w takiej sytuacji zostaje przyjęty z dobrodziejstwem inwentarza.

Przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza może nastąpić z upływem terminu na złożenie oświadczenia o przyjęciu spadku lub poprzez oświadczenie złożone przez spadkobiercę, że w taki właśnie sposób przypadający mu majątek spadkowy chce objąć. W przypadku przyjęcia spadku z dobrodziejstwem inwentarza, spadkobierca ponosi odpowiedzialność za długi spadkowe tylko do wartości ustalonego w wykazie inwentarza albo spisie inwentarza stanu czynnego spadku, czyli innymi słowy, w takiej sytuacji spadkobierca ponosi odpowiedzialność za długi spadkowe tylko do wysokości otrzymanego majątku spadkowego.

Spadkobierca, który przyjął spadek z dobrodziejstwem inwentarza, może złożyć w sądzie albo przed notariuszem wykaz inwentarza. W wykazie inwentarza z należytą starannością należy ujawnić przedmioty należące do spadku oraz przedmioty zapisów windykacyjnych, z podaniem ich wartości według stanu i cen z chwili otwarcia spadku, a także długi spadkowe i ich wysokość według stanu z chwili otwarcia spadku.

Prawidłowe sporządzenie wykazu inwentarza może więc czasem stanowić nie lada wyzwanie, zwłaszcza, gdy spadkobierca nie ma wystarczającej wiedzy o posiadanym przez spadkodawcę majątku i ewentualnych dłużnikach. Jeśli jednak po złożeniu wykazu inwentarza okaże się, że w skład spadku wchodzą jeszcze inne, nieujawnione przedmioty, lub istnieją pominięte w wykazie długi spadkowe, wówczas należy wykaz uzupełnić.

Pamiętać jednakże należy, iż złożenie wykazu inwentarza nie jest określone żadnym terminem i nie jest dla spadkobiercy obowiązkowe, lecz ma znaczenie jedynie przy ewentualnej odpowiedzialności za długi spadkowe. Zgodnie bowiem z regulacjami w tym zakresie, jeżeli spadkobierca podstępnie pominął w wykazie inwentarza lub podstępnie nie podał do spisu inwentarza przedmiotów należących do spadku lub przedmiotów zapisów windykacyjnych albo podstępnie uwzględnił w wykazie inwentarza lub podstępnie podał do spisu inwentarza nieistniejące długi, wówczas wyłączeniu ulega jego ograniczona odpowiedzialność za długi spadkowe, a więc odpowiedzialność za długi będzie ponosić na zasadach ogólnych.

Za podstępne zostanie natomiast uznane takie działanie spadkobiercy, które zostanie przez niego dokonane bezpośrednio w celu zaszkodzenia wierzycielom przez zmniejszenie, lub w ogóle wyłączenie, zakresu zaspokojenia ich wierzytelności spadkowych. Spadkobierca w takim przypadku powinien więc zdawać sobie sprawę, że określony przedmiot wchodził w skład masy spadkowej i świadomie go pominął w wykazie inwentarza bądź też świadomie go nie podał do spisu inwentarza.

Brak obowiązku sporządzania wykazu inwentarza przy przyjęciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza nie oznacza jednakże, że jeśli wykaz nie zostanie sporządzony to taki spadkobierca zawsze będzie ponosił tylko ograniczoną odpowiedzialność za długi spadkowe.

Przepisy bowiem regulują i taką sytuację, stanowiąc, iż spadkobierca, który przyjął spadek z dobrodziejstwem inwentarza i który spłacił niektóre długi spadkowe, a nie wiedział i przy dołożeniu należytej staranności nie mógł się dowiedzieć o istnieniu innych długów spadkowych, ponosi odpowiedzialność za niespłacone długi spadkowe tylko do wysokości różnicy między wartością stanu czynnego spadku, a wartością świadczeń spełnionych na zaspokojenie długów spadkowych, które spłacił. Jeśli więc spadkobierca nie zdecydował się na złożenie wykazu inwentarza, czym doprowadził do pominięcia nieznanego mu wierzyciela i „wyczerpania wartości stanu czynnego spadku” przy spłacaniu wierzytelności pozostałych wierzycieli, to pominięty wierzyciel będzie mógł żądać zaspokojenia swojej wierzytelności ponad stan czynny spadku.

Odpowiedzialność spadkobiercy za długi spadkowe w sytuacji przyjęcia spadku z dobrodziejstwem inwentarza i złożenia wykazu inwentarza.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *