Celem dziedziczenia ustawowego, czyli powołania do objęcia majątku spadkowego spadkobierców na podstawie przepisów ustawy, jest zapewnienie władztwa nad majątkiem spadkowym, co innymi słowy oznacza, że ustawowo zagwarantowano, iż spadek zostanie objęty przez nowego właściciela- spadkobiercę. Jak wiadomo, w skład spadku wchodzą zarówno przedmioty materialne, jak i prawa należące w chwili śmierci do spadkodawcy, a zatem mogą to być aktywa i długi. Ustawodawca w sposób bardzo szeroki ustanawia krąg osób, które mogą nabyć spadek na skutek dziedziczenia ustawowego, powołując do spadku dalszych krewnych w sytuacji, gdy spadkobiercy powołani w pierwszej kolejności takiego spadku nie przyjmą. Wskazana sytuacja, a więc „przechodzenie” spadku z jednego spadkobiercy na kolejnego, zachodzi przede wszystkim wtedy, gdy spadek zawiera praktycznie same długi i spadek zostaje przez kolejnych spadkobierców odrzucany. Oczywiście w takim przypadku można przyjąć spadek z dobrodziejstwem inwentarza, a więc z ograniczoną odpowiedzialnością za długi spadkodawcy do wysokości aktywów spadku, jednak wiele osób nie widzi w tym większego sensu, gdyż wobec mnogości długów spadkobierca faktycznie nic nie otrzyma, a przyjdzie mu jedynie załatwiać wszelkie sprawy z wierzycielami. Alternatywnym rozwiązaniem przed odziedziczeniem długów spadkodawcy jest zawarcie umowy o zrzeczenie się dziedziczenia, jednakże, korzystając ze wskazanego rozwiązania, należy pamiętać o kilku kwestiach.

Potrzebujesz pomocy w zakresie prawa spadkowego. Kancelaria adwokacka adwokat Jacek Sosnowski specjalizuje się w prowadzeniu spraw spadkowych. Kancelaria posiada siedzibę w takich miastach jak Warszawa czy Gliwice. Pomoc prawną świadczymy na terenie całego kraju. Pomagamy także osobom które mają miejsce zamieszkania poza granicami Polski. Nasze działania w wielu przypadkach ograniczają konieczność wizyty w Polsce  w czasie trwania postępowania. Zapraszamy do kontaktu http://www.adwokatjsosnowski.pl/kontakt/

Umowa o zrzeczenie się dziedziczenia stanowi jedyny wyjątek przewidziany przepisami od generalnego zakazu zawierania umów po osobie żyjącej. Jak sama nazwa wskazuje, zrzeczenie się dziedziczenia nie jest jednostronną czynnością, polegającą na złożeniu oświadczenia przez przyszłego spadkobiercę, że nie chce on dziedziczyć po określonej osobie, lecz dla swej skuteczności wymaga zawarcia umowy pomiędzy przyszłym spadkodawcą oraz osobą, która należy do jej kręgu spadkobierców ustawowych, wskazaną czynność można zatem dokonać tylko, gdy przyszły spadkobierca jeszcze żyje. Umowa o zrzeczenie się dziedziczenia wymaga zatem współdziałania zarówno spadkodawcy, jak i spadkobiercy, a więc, jeżeli przyszłym spadkodawcą będzie ojciec, który nie utrzymuje kontaktów ze swymi dziećmi, będące jego spadkobiercami ustawowymi, dzieci natomiast wiedzą, że ewentualny spadek będzie zawierał jedynie długi, to niestety nie mogą one za życia ojca pozbyć się niechcianego spadku poprzez złożenie oświadczenia przed notariuszem lub nawet przed sadem, gdyż takiej możliwości przepisy po prostu nie przewidują. Dzieci w takiej sytuacji musiałyby nawiązać kontakt z ojcem i sporządzić stosowaną umowę o zrzeczenie się dziedziczenia, jeżeli natomiast zawarcie umowy nie jest możliwe, to dopiero po śmierci spadkodawcy mogą spadek odrzucić lub przyjąć go z dobrodziejstwem inwentarza i wówczas takie oświadczenie można złożyć u notariusza lub przed sądem. Należy jednak pamiętać, że na złożenie oświadczenia o odrzuceniu spadku, spadkobiercy mają sześć miesięcy, których bieg rozpoczyna się od chwili uzyskania informacji o tytule swojego powołania do spadku.

Aby zrzeczenie się dziedziczenia było skuteczne, wymagane jest nie tylko zawarcia umowy pomiędzy spadkodawcą i spadkobiercą, ale konieczne jest zachowanie również odpowiedniej formy tej umowy. Otóż, zgodnie z przepisami ustawy, umowa o zrzeczenie się dziedziczenia musi zostać zawarta w formie aktu notarialnego, a zatem w celu zawarcia umowy o zrzeczenie się dziedziczenia udajemy się do notariusza, który spisuje umowę w formie aktu notarialnego. Niezachowanie wskazanej formy pociąga za sobą nieważność takiej umowy. Do skutecznego zawarcia omawianej umowy nie jest konieczna osobiste stawiennictwo u notariusza jej stron, gdyż możliwe jest jej zawarcie przez pełnomocnika. Pełnomocnika może ustanowić zarówno zrzekający się dziedziczenia, jak i spadkodawca, istotne jednak jest, że pełnomocnictwo do dokonani tego typu czynności powinno być udzielone w formie aktu notarialnego.

Jak już zostało to powyżej zasygnalizowane, zrzeczenie się dziedziczenia obejmuje jedynie dziedziczenie ustawowe, a zatem nie istnieją żadne przeszkody, aby nawet po skutecznie zawartej umowie o zrzeczenie się dziedziczenia, spadkobierca będący stroną owej umowy, dziedziczył spadek po spadkodawcy na podstawie sporządzonego przez niego testamentu. Zgodnie ze stanowiskiem doktryny w tym zakresie, zrzekający się może dziedziczyć na podstawie testamentu sporządzonego zarówno przed zrzeczeniem, jak i po zrzeczeniu się dziedziczenia. Może też zostać zapisobiercą testamentowym. Jeżeli natomiast umową o zrzeczenie się objęto jedynie zachowek po spadkodawcy, zrzekający się może dziedziczyć nie tylko na podstawie testamentu, ale także na podstawie ustawy. Doktryna dopuszcza również możliwość częściowego zrzeczenia się dziedziczenia poprzez ograniczenie zrzeczenia się dziedziczenia do ułamkowej części spadku, lub udziału w spadku, mającego przypaść zrzekającemu się na podstawie dziedziczenia ustawowego.

Skutki zawarcia umowy o zrzeczenie się dziedziczenia są doniosłe, gdyż obejmują także zstępnych zrzekającego się, co oznacza, że zarówno sam zrzekający się spadkobierca, jak również jego potomkowie, zostają wyłączeni od dziedziczenia i traktowani są przez prawo tak jakby nie dożyli otwarcia spadku. Osoby te nie mają również prawa do zachowku po spadkodawcy. Wyłączeniu od dziedziczenia podlegają jednakże tylko ci zstępni, którzy dziedziczyliby po zrzekającym się w ramach dziedziczenia ustawowego. Konsekwencje wynikające ze skutecznie zawartej umowy o zrzeczenie się dziedziczenia rozciągają się nie tylko na zstępnych żyjących w chwili zrzeczenia się dziedziczenia, ale również na zstępnych urodzonych po zawarciu takiej umowy.

Wskazane powyżej skutki zawarcia umowy o zrzeczenie się dziedziczenia nie są jednakże definitywne, gdyż strony umowy o zrzeczenie się dziedziczenia mogą je ograniczyć tylko do osoby zrzekającego się spadkobiercy. Zatem zrzeczenie się dziedziczenia nie będzie obejmowało zstępnych zrzekającego się, wówczas gdy w umowie znajdzie się zapis wyraźnie stanowiący o takiej woli stron. W takiej sytuacji, działanie zrzeczenia się dziedziczenia zostaje wyłączone względem zstępnych zrzekającego się, a więc osoby te będą powołane do dziedziczenia. Skutki prawne umowa o zrzeczenie się dziedziczenia wywołuje natomiast w chwili śmierci spadkodawcy, a więc w momencie otwarcia spadku.

Jak każdą umowę, również umowę o zrzeczenie się dziedziczenia, strony mogą zmienić lub uchylić. Zrzekający się może odzyskać pozycję potencjalnego spadkobiercy ustawowego przez zawarcie ze spadkodawcą umowy uchylającej zrzeczenie się dziedziczenia. Umowa taka również powinna być zawarta w formie aktu notarialnego, gdyż niezachowanie wskazanej formy będzie skutkować nieważnością takiej umowy uchylającej. Skuteczne zawarcie takiej umowy przywraca zrzekającemu się wszelkie uprawnienia spadkobiercy ustawowego. Natomiast zmiana umowy o zrzeczenie się dziedziczenia może polegać m.in. na wyłączeniu skutków zrzeczenia się względem zstępnych zrzekającego się, jeżeli w pierwotnej umowie takie zastrzeżenie się nie znalazło, lub uchyleniu klauzuli wcześniejszej umowy wyłączającej rozciągniecie skutków zrzeczenia się na zstępnych zrzekającego się.

Jak się pozbyć spadku za życia spadkodawcy?

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *